adıyaman tütünü nasıl yapılır adıyaman tütünü

Adıyaman Tütünü iyi mi yetiştirilir Tütün nasıl Sigara haline gelir

Adıyaman Tütünü iyi mi yetiştirilir? Tütün nasıl Sigara haline gelir?

 

Tütünün ilk çıktığı yer bilindik üzere ABD Birleşik Devletleridir. Tütün, sigara, puro, enfiye ve çiğneme olarak kullanılmaktadır. Tütün katkılı hali çok zararlı olsa da katkısız hali bile insan sağlığı için birçok zararı vardır.

SİGARA BIRAKMA HATTI 171 ARAYARAK DESTEK ALABİLİRSİNİZ.

 

Adıyaman Tütünü nasıl yetiştirilir - Tütün Bitkisi Bakımı - Gübreleme - Sulama

Şubat ayının ortalarında bahçe alanları sürülür. Mart ayında çapa ile maşalama (fide yastığı) yapılmaya. Maşalama 1 ila 1.20 enlerinde ve ortalama 15 metre boylarında yarım silindirik vaziyette yapılır. Toprak bir hafta böyle havalandıktan sonra tekrar daha ince vaziyete getirilecek şekilde çapalanır.

 

Fide ekimi ise Mart ayının sonucunda ya da Nisan ayının ilk haftası yapılır. Ekime hazırlanan tohumlar bir torba içinde hafif ılık su ile ıslatılır. Tohumlar çimlenmeye başlayınca toprak son bir kere daha çapa yapılarak üzerleri düzlenir. Bir yıl önceden ayrılmış olan kemre(çiftlik gübresi) üzerine serilir. Ayrıca gübre içindeki solucanlarda rahatsız olurlar. Çimlenen (çillenen) tohumlar elenmiş odun külü ile karıştırılarak (birim alana düşen tohum sayısının azalması için) bulunan potastan da yararlanılmış olur. Yastıkların üzerine elle serpilir. Daha sonra tohumlar rüzgârda uçmasın diye yıkanan antika tokmaklarla (tokaç) toprak iyice dövülerek sıkıştırılır.

 

Ondan sonrasında sabah akşam güneş doğmadan ve güneş battıktan sora fidelikler her gün Süzgeçlerle sulanmaya başlanır.

Boz çifti, ikileme adları altında sürülen tarlalar, Adıyaman tütün fideleri on ila on beş cm. Boyutlarına vardığında, Mayıs ayının ikinci yarısında tarlalar taraz denilen üçüncü bir sürme işleminden daha geçirilir. Ayrıca fideliklerin yabani otları tek tek elle ayıklanır ki bu işlem gerçekten zordur. MART ve NİSAN ayının o rutubetli ve soğuk havasında bir de sulanan fideliklerden küçücük yabani otları ayıklarken el parmaklarınızın donduğunu zannedersiniz ve eller belirli bir zaman sonra hissizleşir.

 

 

Sabahın erken saatinde fideler yolunur. Taraz ve Tarak işleminden geçen tarla ortalama 40 cm. Aralıkla Karık denilen belirli aralıklarla şerit işlemi yapılır. Fideler bu karıkların orta noktalarına Sivrüç denilen tabancaya benzeyen ağaç aletle dikilir. Dikme işlemi yapılırken ibrik denilen kaplar aracılığıyla yere açılan delikler ıslatılır ve aynı aletle deliklere yerleştirilen fidelerin saçakları çamura yapıştırılır ve delik kapatılır. Dikim suyu fücurlara doldurularak kağnı ile ya da boyunduruğun ucuna takılan iki çengele takılan iki 20 kiloluk teneke aracılığıyla taşınırdı. Dikimin son gününe Kesimcelik denir. Dikme işlemi artık traktörlerin arkasına takılan makinelerle yapılmaktadır.

Adıyaman tütünü doğrama, Çelikhan tütünü doğrama işlemi nasıl yapılır,

Çelikhan iklim olarak oldukça sert ve soğuk olduğu için tütün ekimi yetiştirilmesi ve emeği çok fazladır ve özenle çalışmak lazımdır. Adıyaman’da köylerde ve birçok yerde gene Adıyaman tütünü ve birçok çeşit tütün ekilmektedir. Aynı şekilde Çelikhan tütünü de Bulam ve diğer köylerinde de ekilmekte ve fazlaca kaliteli mahsul alınmaktadır.

 

Fideler yine canlanıp ta büyümeye başladığı Haziran ayının ilk yarısında çapa işlemi yapılır. Çapa esnasında fidelerin kesilmeden yabani otların kesilmesi gerekir çok yakın olanlar elle koparılır. Çapa esnasında binlerce metre kare alan elden geçirilmiş olur.

 

Sarmalık Orta Kalite - Çelikhan Tütünü

 

Çapa işleminden sonrasında Haziran ayının ikinci yarısından sonrasında tütün kırmaya başlanır. Sabah ve akşam serinliklerinde kırılan toplanan tütün yaprakları evlerin bir köşesinde veya hazır saklama alanlarının altlarında yâda gölgelik bir ağaç altında gün boyu dizilir. Dizme işlemi minyatür bir kargıyı çağrıştıran uçları yassı ve jilet benzer biçimde keskin olan kendine özgü Tütün Dizme İğneleriyle yapılır. İğneye yapraklar damarlarından dizilir damara rastlamayan yapraklara Yirik denir ve kurutma esnasında bunlar ipten kopup düşerler. Dizilen yapraklar pamuk ipine sıyrılır. İp boyları çoğu zaman üç buçuk kulaç yaklaşık dört buçuk metredir. Sırayla Dip, Orta, Doruk altı ve doruk adları altında yapraklar sırayla toplanır. Bu sıralamada en kaliteli yapraklar doruk altı denilenlerdir. Son yıllarda tütün standardını artırmak amacıyla dip denilen toprağa yakın yapraklar toplanmamakta, kökün altına sıyrılmaktadır.

 

Tütün iyi mi yetiştirilir? İyi mi Sigara haline gelir?

İşte tam da tütün dizmeleri denilen bu ehemmiyet fert başına tam iki buçuktan üç vardiyalı bir çalışma zamanlarıdır. Sabah ezanında kalkılır gece bir ikilerde yatılır. Bu zamanda hiçbir toplumsal etkinlik olmadığı benzer biçimde düğünler bile ertelenir. Bu çalışma temposunun sonuçlarından olsa gerek yemek yapma kültürümüz bile zayıf kalmıştır. Bu dönemde ellerdeki o zifir denilen maddenin acılığı hiç çıkmaz.

 

İplere dizilen yapraklar kuruması için ev, Salaca ve Sanallık duvarlarında, sergen denilen, yağışlı havalarda üzeri naylonla örtülebilen kendine has bir yöntem yâda Salaca Vagonu denilen sistemlere asılırlar.

 

Aslen salacakların yapılışı (üstü çatı kenarları açık özel yapılardır) bile ayrı bir anlatım mevzusu olacak kadar meşakkatli ve teferruatlı bir iştir. Tütün asılan vagonlar yağışlı havalarda salaca altlarına toplanır. Yağmur başlayınca köy yollarında süregelen bir koşuşturmaca vardır. Zannetmeyin ki olimpiyatlara hazırlık var; tütün mahsulünü ıslanmaktan kurtarmaya koşanlardır.

 

Kuruyan yapraklar hevenk yapılır. Tepelerine takılan ağaçtan yapılan ilkel çengel sayesinde yüksekçe bölgelere sallanırlar. Bu aşamadan sonrası çok önemlidir hevenkler fazla sıcak ortamda çok kuru olursa yaprakları ufalanır veya aşırı rutubete maruz kalırsa küflenir her iki durumda da ürün zarar görür. Hevenkler bir kaç ay mağaza denilen depoların tavanlarına ağaçlarla meydana getirilen düzeneklere bekletilir ve öyle depolanırlar.

 

Kışın serin aylarında tütün hevenkleri açılır. Yapraklar teker teker kontrolden geçirilerek seçme yapılır. Hasarlı ve hasta yapraklar ipten koparılıp atılır. Atılan bu yaprakların arasından birazcık iyice olanları toplanıp Pastal yapılır. Seçme işleminin ardından bu kurumuş tütünlerin bulunmuş olduğu ipler istif yapılır. İstif yapılırken yaprakların asker misali tek sıra olmasına dikkat edilir. İstifin üzerine ağırlıklar konularak preslenir. Preslenme sebebi Tonga dediğimiz balya yapılırken azca yer kaplamasını sağlamaktır.

 

İstifte on beş yirmi gün bekleyen tütünler daha sonrasında ortalama ip boyları bir metre kesilerek tonga sandığı denilen özel bir sandık yardımıyla tonga yapılır. Tonga yapılışı Çul denilen kendir kilimden 25 ila 30 santim genişliğinde 3 metre boylarında ki bezin ucuna önceden kesilerek hazırlanmış, Tura yapılmış kendir ip takılarak sandığın altından sağ yöne doğru serilir ve fazlası da üsten dışarıya bırakılır. Sonra sandık boyutuna göre kesilen tütün dizili ipler yaprakların kuyrukları içeri gelecek şekilde duvarcı ustasının duvar bağlantısı yaptığı şeklinde bağlantılı bir şekilde üst üste üç sıra halinde istiflenir. Kapağı kapatılan sandık insan ağırlığı ile iyice sıkıştırılır. Daha sonrasında kapaklar açılarak çulun dışarıda kalan kısmı da üstüne serilerek baleye ayna tarafındaki ipler bağlandıktan sora ön ve arka yüzlerinden aynı ip ile dağılmayacak şekilde dikilir.

 

Son aşamada küflenmeye dikkat edilerek satış günü beklenmeye başlanır. Satış sırası gelen köy tütünlerini götürüp tekel ya da tüccar depolarına teslim ederler.

 

 

Ana Sayfa

Bizi Arayın

Whatsapp

Sipariş

© 2020 Adıyaman Tütüncüler Derneği . Tüm Hakları Saklıdır.